پژوهشكده تحقيقات اسلامى
61
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
خداوندا ، او را در دين فقيه گردان و علم تأويل و تفسير را به او بياموز . « 1 » ابن عباس علاقهء فراوانى به امام حسن و امام حسين عليهما السّلام داشت و به آنان عشق مىورزيد و با اينكه از آن دو مسنتر بود ، براى آنها ركاب مىگرفت و لباسشان را مرتب مىكرد و به طعن ديگران در اين موارد پاسخ مىداد . « 2 » مشاور امام پس از به خلافت رسيدن حضرت على ( ع ) ، طلحه و زبير استاندارى بصره و كوفه را از آن حضرت درخواست كردند . حضرت على ( ع ) با ابن عباس خلوت كرد و نظر او را در اين باره جويا شد . ابن عباس نيز با واگذارى كوفه و بصره به آن دو مخالفت نمود و حضرت على ( ع ) نظر او را پسنديد و آن را اجرا كرد . « 3 » آن گاه كه خبر بيعت شكنى طلحه و زبير و حركت آنها به سوى بصره به امام رسيد ، حضرت به سوى بصره حركت كرد ، و به قبيلهء « طىّ » رسيد از ابن عباس دربارهء كوفيان نظر خواست . او گفت : عمار را براى بسيج آنان بفرست ؛ زيرا او سابقهء طولانى در اسلام دارد . . . . و من نيز با او مىروم و فرزندت حسن را نيز همراه ما بفرست . امام على ( ع ) نظر او را پذيرفت و آنها را به كوفه فرستاد . « 4 » فرستاده ويژهء امام پيش از آغاز جنگ جمل ، چون فرستادهء امام ( صعصعه ) از نزد طلحه و زبير بىنتيجه بازگشت ، آن حضرت ابن عباس را فرستاد . او هم مأموريت را انجام داد و ضمن مذاكرهء طولانى به عزم آنان در جنگ با امام پى برد و به آن حضرت گزارش داد . سپس حضرت على ( ع ) مأموريت جديدى به او داد كه به سوى عايشه برگردد و بيرون رفتنش از خانهء پيامبر ( ص ) را يادآورى كند و او را از تخلّف فرمان خدا و كنار گذاشتن پيمان پيامبر ( ص ) بترساند . ابن عباس در اين مأموريت نيز اصرار آنان را بر جنگ به امام گزارش داد .
--> ( 1 ) . مستدرك ، حاكم ، ج 3 ، ص 534 ( 2 ) . صلح امام حسن ، مرتجم ، ص 41 ( 3 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 232 ( 4 ) . همان مدرك ، ص 140